10 Dhjetor: Gazetarët po vriten dhe burgosen sepse po bëjnë punën e tyre

10 Dhjetor: Gazetarët po vriten dhe burgosen sepse po bëjnë punën e tyre

Pse nuk jemi të gjithë njësoj?
Eurostat: Shqipëria në valën e emigracionit masiv, e 6-shta në botë
50 kuriozitete të rralla nëpër botë

Në Ditën Ndërkomëtare kushtuar Të Drejtave të Njeriut, Federata Ndërkombëtare e Gazetarëve  raporton se në vitin 2020 janë vrarë 42 gazetarë dhe aktualisht në burg janë 235.

Organiata më e madhe e gazetarëve profesionistë me 600,000 anëtarë në 150 vende, boton një dokument referimi: Letër e Bardhë për Gazetarinë Globale. Përveç studimeve mbi lirinë e shprehjes, kushtet e punës, të rinjtë ose barazinë gjinore, IFJ (International Federation of Journalists) raporton në  dokumentin me 62 faqe se 2658 gazetarë janë vrarë që nga viti 1990. Kjo barazohet me rreth dy gazetarë ose punonjës mediatik të vrarë çdo javë.

 “Këto nuk janë vetëm statistika. Ata, miqtë dhe kolegët tanë që i kanë kushtuar jetën e tyre dhe kanë paguar çmimin përfundimtar për punën e tyre si gazetarë. Ne nuk i kujtojmë vetëm ata por ne do të ndjekim çdo rast, duke u bërë presion qeverive dhe autoriteteve të zbatimit të ligjit për të sjellë vrasësit e tyre para drejtësisë, “tha Anthony Bellanger, Sekretari i Përgjithshëm i IFJ.

Në fakt, Gati 75 përqind e gazetarëve të vrarë në të gjithë botën nuk shkelën në minë, ose u qëlluan në zjarr, apo edhe vdiqën në një sulm bombardues vetëvrasës. Ata e gjetën vdekjen duke u qëlluar drejtpërdrejt,  u vranë nga një person i armatosur që ikte në pjesën e pasme të një motoçikletë, u qëlluan, u qëllua me thikë për vdekje pranë shtëpisë ose zyrës së tyre, ose u gjetën të vdekur pasi ishin rrëmbyer dhe torturuar.

Në të shumtën e rasteve, autorët e këtyre krimeve nuk janë identifikuar dhe po vazhdojnë të mos identifikohen apo mbajnë përgjegjësi.

Problemi i mosndëshkimit është vërtet i njohur mirë, por pengesa kryesore për mbrojtjen e gazetarëve nuk buron nga fusha e të drejtave por nga deficitet e zbatimit “, tha Younes Mjahed, Presidenti i IFJ.

30 vite më vonë numri i gazteraëve të vrarë është më i ulët, nga 75 që ishin në vitin 1990, por për z. Bellanger 42 gazetarë të vrarë, pas aq shumë përpjekjesh ndër vite thekson rrezikun me të cilin gazetarët përballen çdo ditë.

“Ulja e vrasjeve të gazetarëve në vitet e fundit nuk mund të maskojë rrezikun vdekjeprurës dhe kërcënimet që gazetarët vazhdojnë të përballen për të bërë punën e tyre”, tha Anthony Bellanger në fillimin e botimit për të shënuar Ditën Ndërkombëtare për të Drejtat e Njeriut.

Në renditjen e saj për 2020, Meksika kryeson listën për herë të katërt në pesë vjet me 13 vrasje, ndjekur nga Pakistani (5) ndërsa Afganistani, India, Iraku dhe Nigeria regjistruan 3 vrasje secila. Pati edhe dy vrasje në Filipine, Somali dhe Siri. Më në fund, ishte një gazetar i vrarë në Kamerun, Honduras, Paraguai, Rusi, Suedi dhe Jemen.

Sipas studimit të paktën 235 gazetarë janë aktualisht në burgje në 34 vende të botës, në çështje të lidhura me punën. Lista e IFJ nuk përfshin gazetarë të tjerë që përballen me akuza, por që janë liruar me kusht.

Në studimin e tij të parë global mbi gazetarët në burg, IFJ zbuloi se profesionistët e mediave në burg shpesh janë një formë e hakmarrjes kundër gazetarëve të guximshëm që ngrihen për raportim të pavarur, i cili gjithashtu shërben si një pengesë për të tjerët. Ky është veçanërisht rasti në kohën e trazirave politike dhe trazirave civile kur qeveritë përdorin një shtypje të mediave si një mjet për të mohuar qasjen e publikut në informacion të besueshëm.

Studimi gjeti gjithashtu shumë më tepër raste të gazetarëve të cilët u ndaluan për periudha të shkurtra kohore para se të liroheshin pa akuza, duke nënvizuar faktin se ndalimi i tyre nuk kishte asnjë lidhje me shkeljen e ligjit, por thjesht abuzim i plotë i pushtetit për t’i shpëtuar vëzhgimit për veprimet e tyre në zyra publike.

Gjetja tjetër nga studimi ka të bëjë me pretendimet e përsëritura të anëtarësimit të grupeve, ose mbështetjen e tyre, që qëndrojnë prapa ngjarjeve që gazetarët mbulojnë. Ky është rasti në Turqi, ku shumë gazetarë janë ndaluar pas përpjekjes së dështuar të grushtit të shtetit të korrikut 2016 mbi akuzat se ata mbështesnin grushtin e shtetit.

Trazirat civile dhe protestat në lidhje me zgjedhjet kanë çuar gjithashtu në arrestime masive të gazetarëve dhe profesionistëve të tjerë të medias, siç ishte rasti kohët e fundit në Bjellorusi. Por raportimi për trajtimin e situatave të krizës, si shpërthimi i Covid-19, çoi në arrestimin dhe ndalimin e gazetarëve në disa vende. Në një rast tragjik, një gazetar veteran egjiptian, i cili u ndalua për këtë akuzë false, u mor me virusin ndërsa ishte në paraburgim dhe vdiq atje.

Numrat marramendës të kolegëve tanë në paraburgim janë një kujtesë e matur e çmimit të saktë që gazetarët në të gjithë globin paguajnë për ndjekjen e tyre të së vërtetës për interesin publik.” tha Presidenti i IFJ, Younes Mjahed.

Sipas gjetjeve të studimit, Evropa është rajoni me numrin më të lartë të gazetarëve në burg, me 91 profesionistë të mediave në paraburgim, shumica e të cilëve mbahen në Turqi dhe Bjellorusi. Turqia 67, Egjipti 21, Kina 23, Eritrea 16, Arabia Saudite 14, Bjellorusia 11, Jemeni dhe Kamboxhia 9, Kameruni 6, Maroku dhe Birmania 5.

COMMENTS

WORDPRESS: 0